خاطرات آسمان

آزادی

 

چند وقته تو فکرم هست مطلبی بنویسم درباره آزادی. عجیبه هنوز هم وقتی با بعضی از جوونها تو ایران حرف می زنم فکر می کنند آزادی یعنی افسار گسیختگی جنسی و اینطور حرفها ....

 

یادمه یک دبیر شیمی داشتیم تو دبیرستان که می گفت اگه به من بگویند پشت این کوه خبری نیست من بدتر کنجکاو می شوم ببینم پشت این کوه چه خبره! تو داستان پیدایش انسان هم همین اتفاق افتاد. وقتی به آدم گفتند از این میوه ممنوعه نخور، نتونست طاقت بیاره و خورد و تبعید شد به زمین. از یکی شنیدم که دکتر شریعتی این میوه را تعبیر کرده به میوه علم و عقلانیت. اما خیلی ساده این داستان می گه اگر انسان موجودی حرف گوش کن بود مثل فرشته ها می تونست تو بهشت بمونه پس انسان ذاتا نیازمند آزادیه. با این شرایط اگه فشار برای سرکوب آزادی انسانها باشه عطش رهایی بیشتر می شه تا جایی که ممکنه به انقلاب یا زیاده روی و لجام گسیختگی برسه.

 

حتی اگه مذهبی باشیم، جمله در دین اجباری نیست در قران حتی نشون میده که در مذهبی بودن اجباری نیست. یا اینکه جملات دیگه ای که تاکید دارند که انسانها تک به تک باید به اعمالشون جوابگو باشند و هر کس به تنهایی باید جوابگوی کردار خودش باشه. اگه آزادی نباشه که هر انسانی انتخاب کنه که چطور زندگی کنه جوابگویی به کردار هم معنی پیدا نمی کنه. تو قران کلی آیه هست در بدی منافقین. یک قسمت از نفاق اینه که در جامعه انسان با توجه به منافعش شکلهای مختلفی بگیره و یک قسمتش اینه که خودش درونش و کردارش یکی نباشند. مشخصا نفاق و تظاهر در جوامعی رشد می کنند که آزادی نباشه. حتی اگه فکرش را بکنیم می بینیم چطور این همه تاکید بر تفکر و تعقل در قران می تونه بدون آزادی امکان داشته باشه. لازمه هر تفکر و تعقلی آزادیه.

 

تابستون تو ایران شرایطش پیش اومد که با یک نفر آدم نسبتا برجسته مذهبی حرف بزنم. حرف به جایی رسید که گفت وظیفه انسان تو زندگی آدم شدن و آدم کردنه. من هم در جواب گفتم فکر می کنم آدم شدن باشه اما آدم کردن نباشه. بعد بهش توضیح دادم حتی پیامبربعنوان پیامبر وظیفه اش آدم کردن نبود چه برسد به آدمهای دیگه ای بعد از پیامبر. وظیفه پیامبر در قران خیلی وقتها در دو کلمه خلاصه شده بشیرا و نذیرا. یعنی بشارت دهنده و برحذر کننده. هیچ جایی به پیامبر گفته نمیشه که به زور کاری رو انجام بده. ما می تونیم نظر خودمون رو به دیگران بگیم اما حق نداریم آزادیشون را ازشون بگیریم و به زور وادار به انجام کاری کنیم. به هر حال آن شخص با من موافقت کرد و گفت در حدیث هست که انسان با کردارش دیگران را راهنمایی بکند.

 

در کل این آزادیه که باعث کنتراست یا ایجاد تضاد می شه و تضاد و اختلاف آراست که یک اجتماع را از نظر عقلانی به جلو می بره. بدون آزادی جامعه میشه مثل آب راکد و مرداب. مردابی که ازش تنها بوی تعفن می آید.

 

اما در جواب یک عده ای که می گویند آزادی باعث لجام گسیختگی می شود. آزادی باید باشه اما یک قانون ساده وجود داره. به قول یک فیلسوف آزادی هر انسانی جایی تموم می شه که آزادی کس دیگه شروع بشه. من آزادم هر لباسی که دوست دارم بپوشم هر عقیده ای که دارم بیان کنم ...چون آزادی کسی رو سلب نمی کنم اما حق ندارم صدای ضبط صوت را آنقدر بلند کنم که مزاحم همسایه بشه، یا حتی یک کلمه متلک به دختری بگم چون اینها باعث دخالت در آزادیه دیگرانه. در کشورهای غربی اگر چه دوستی دختر و پسر آزاده به خاطر اینکه دو نفر با رضایت هم با هم دوست هستند، اما کوچکترین بی احترامی و سلب آزادی یک دختر توسط پسری جریمه و مجازاتی بیشتر از ایران داره که هر روز صدها مورد از اینطور مسائل راحت اتفاق می افتند.

 

جلال آل احمد یک جمله ای داره به این مضمون که من عمل اسلام را در غرب دیدم و اسمش را در کشورهای اسلامی. من خودم از اسم بدم می آید و همیشه برایم مفاهیم مهم بودند (فکر کنم در پست قبلی گفتم که به یاد سپردن اسمها برایم چقدر سخته). دوست دارم یک تصوری بکنید. تصور کنید که مثلا به جای ایران تو برزیل متولد شده بودید یا تو آنگولا یا تو آمریکا. آیا باز هم فکر می کنید که مسلمان بودید؟! یک سوال دیگه: آیا وقتی خدا می گوید که از روح خودش به این جسم دمید تا انسان به وجود بیاید منظورش فقط مسلمانها بود آیا مثلا انسانهای به ظاهر کافر غیر مسلمان این روح خدایی را ندارند؟ ...

 

این نوشته ها علیه هیچ عقیده ای نیست و تنها تاکیدش اینه که حتی اگه مسلمانیم باید به عقیده دیگران احترام بگذاریم و آزادی را پاس بداریم.

 

وقتی آزادی نیست و به زور عقیده ای تحمیل می شه یک گروهی به خاطر پول مقام ... متظاهر می شوند و کم کم فساد همه جا را می گیره و یک عده دیگر هم چنان از این عقیده خاص متنفر می شوند که حتی جنبه های مثبت آن را نمی تونند ببینند.

اگه آزادی باشه شفافیت به وجود می آید شفافیتی که باعث می شه هیچ کس از ترس رسوایی و مجازات  جرات بالا کشیدن حق دیگران را نداشته باشه. اگه آزادی باشه انسان شادابتره چون احساس نمی کنه تو قفس زندگی می کنه، انسان خلاقتره چون راحت می تونه حرفش را بزنه و در برابر اجتماع آن را بگذاره به بحث، اگه آزادی باشه انسان با صداقت تره اگه آزادی باشه انسان می تونه واقعیت را ببینه و به حقیقت برسه.

نظرات (0)
نام :
ایمیل : [پنهان میماند]
وب/وبلاگ :
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)